पर्यावरण आणि जैवविविधता Current Affairs

Current Affairs:
Current Affairs

'जागतिक वारसा समिती सदस्य'पदी थायलंड ची निवड

'जागतिक वारसा समिती सदस्य'पदी थायलंड ची निवड थायलंडची जागतिक वारसा समितीच्या सदस्यपदी निवड वेचक मुद्दे पॅरिसमधील जागतिक वारसा अधिवेशनाच्या सर्वसाधारण सभेच्या २२ व्या अधिवेशनात निवड सहभागी देश वाटा मतदान २१ सदस्यांच्या जागतिक वारसा समितीवरील ९ रिक्त जागा भरण्यासाठी १९३ देशांच्या प्रतिनिधींचे मतदान थायलंड आणि सदस्यत्व थायलंडची जागतिक वारसा समितीवर काम करण्याची चौथी वेळ मुदत २०२३ मध्ये संपुष्टात जागतिक वारसा समिती (World Heritage Committee) बाबत थोडक्यात परिषदा दर वर्षी एक प्रतिनिधी संयुक्त राष्ट्र आमसभेने निवडलेल्या अधिवेशनासाठी २१ सदस्य देशांचे प्रतिनिधी समिती कार्ये जागतिक वारसा यादीमध्ये मालमत्ता जोडली जाण्याच्या शक्यतेच्या पडताळणीचा निर्णय व मान्यता देणे संवर्धनाची स्थिती सूचीबद्ध साइटवर तपासणे संबंधित सदस्यांच्या गैर व्यवस्थापनाबाबत कारवाई करण्याचे निर्देश देणे
10 महिन्यांपूर्वी
Current Affairs

'ऑपरेशन क्लीन आर्ट' सरकारमार्फत सुरू

'ऑपरेशन क्लीन आर्ट' सरकारमार्फत सुरू सरकारमार्फत 'ऑपरेशन क्लीन आर्ट' ची सुरुवात उद्दीष्ट मुंगसाच्या केसांबाबतचा अवैध व्यापार रोखणे सुरुवात वन्यजीव गुन्हे नियंत्रण मंडळाकडून (Wildlife Crime Control Bureau - WCCB) मुंगूस प्राण्याविषयी थोडक्यात आढळ दक्षिण युरेशिया आणि आफ्रिकेच्या मुख्य भूमीमध्ये वन्यजीव संरक्षण कायदा, १९७२ तरतूद दुसऱ्या सूचीत समावेश मुंगूस किंवा त्याच्या शरीराच्या भागाची तस्करी हा अजामीनपात्र गुन्हा IUCN आणि मुंगूस निसर्ग संवर्धनासाठी आंतरराष्ट्रीय संघाकडून (International Union for Conservation of Nature - IUCN) मुंगसाला स्थान प्रदान  लाल यादीमध्ये किमान चिंताजनक प्रकारात स्थान 'ऑपरेशन क्लीन आर्ट' बद्दल थोडक्यात मुंगसाच्या केसांनी पेंट ब्रश बनविणाऱ्या संघटित कारखान्यांवर छापा आणि तपासणीचा समावेश महाराष्ट्रातील मुंबई आणि पुणे तसेच उत्तर प्रदेश, जयपूर, राजस्थान आणि केरळमध्ये छापे ऑपरेशन अंतर्गत ५४,३५२ ब्रशेस आणि ११३ किलो कच्चे केस हस्तगत वन्यजीव गुन्हे नियंत्रण मंडळ (Wildlife Crime Control Bureau - WCCB) स्थापना २००६ भारत सरकारकडून मुख्यालय नवी दिल्ली मंत्रालय कामकाज पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाच्या (Ministry of Environment, Forest and Climate Change - MoEFCC) अंतर्गत कार्यरत कार्य वन्यजीव गुन्हेगारीविरूद्ध लढा देणे
10 महिन्यांपूर्वी
Current Affairs

भारत सरकार बनवणार देशातील व्याघ्र परिक्षेत्रांचा नकाशा

भारत सरकार बनवणार देशातील व्याघ्र परिक्षेत्रांचा नकाशा २ डिसेंबर २०१९ रोजी भारत सरकार कडून राज्यसभेत देशातील व्याघ्र परिक्षेत्रांचा नकाशा बनवणे नियोजित कार्यभार अंमल संस्था राष्ट्रीय व्याघ्र संरक्षण प्राधिकरण (National Tiger Conservation Authority - NTCA) भारतीय वन्यजीव संस्था (Wildlife Institute of India) कार्य ३२ परिक्षेत्र नकाशे तयार व्याघ्र परिक्षेत्र संकल्पना वाघांच्या २ वस्त्यांना जोडणारा जमीनीचा भाग वन विभागीय जमीन वाघांना मुक्त संचार व्याघ्र संवर्धन प्रयत्न क्षेत्र व्याघ्र संवर्धन प्रयत्न व्याघ्र संवर्धन योजनेनुसार कार्य वन्यजीव (संरक्षण) कायदा, १९७२ च्या कलम ३८ (v) अंतर्गत संवर्धन कार्यक्रम आणि अंमल क्षेत्र विभागणी प्रमुख विभाग आणि उपविभाग शिवालिक टेकड्या व गंगा मैदाने  राजाजी कॉर्बेट (उत्तराखंड) कॉर्बेट दुधवा (उतरराखंड, नेपाळ आणि उत्तर प्रदेश)  दुधवा-किशनपूर-कतर्नियाघाट (उत्तर प्रदेश, नेपाळ) मध्य भारत संजय ढुब्री बांधवगढ-गुरु घासीदास (मध्य प्रदेश) गुरु घासीदास-पलमाऊ-लवालोंग (छत्तीसगढ, झारखंड) कान्हा-अचानकमार (मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र) रणथंभोर-कुनो माधव (मध्य प्रदेश, राजस्थान) पेंच-सातपुडा-मेळघाट (महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश) बांधवगड-अचानकमार (मध्य प्रदेश, छत्तीसगड)  पूर्व घाट  सिमिलीपाल- सतकोसिया (ओडिशा) नागार्जुनसागर- श्रीवेंकटेश्वरा राष्ट्रीय उद्यान (आंध्र प्रदेश) कान्हा -नवेगाव-नागझिरा-ताडोबा-इंद्रावती (मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, छत्तीसगड, आंध्र प्रदेश) इंद्रावती - सुनाबेडा (छत्तीसगढ ,ओडिशा) पश्चिम घाट ८ व्याघ्र परिक्षेत्रे ईशान्य भारत १० व्याघ्र परिक्षेत्रे भारत: व्याघ्र महत्व अधिवास जगातील ७०% वाघ जागतिक पातळीवर मध्य भारतात सर्वाधिक प्रमाणात वाघ अस्तित्वात
10 महिन्यांपूर्वी
Current Affairs

'UNEP उत्सर्जन गॅप अहवाल', २०१९

'UNEP उत्सर्जन गॅप अहवाल', २०१९ संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण कार्यक्रमांतर्गत (United Nations Environment Programme - UNEP) उत्सर्जन गॅप अहवाल-२०१९ जाहीर वेचक मुद्दे २०२१ पर्यंत पृथ्वीच्या सरासरी तापमानात ३.२ अंश सेल्सिअसने वाढ होण्याचा इशारा वैज्ञानिक इशारे आणि राजकीय वचनबद्धता सारखे उपाय करूनही हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन (Green House Gases - GHG) जागतिक पातळीवर कमी नाही अहवाल COP-२५ च्या अगोदर जारी २ डिसेंबर २०१९ पासून स्पेनमध्ये संयुक्त राष्ट्र हवामान परिषद (Climate Conference COP-२५) आयोजित परिषद निष्कर्ष गेल्या दशकापासून हरितगृह वायू उत्सर्जनात १.५ % नी वाढ कार्बन डाय ऑक्साईड (CO2) उत्सर्जन पातळी आतापर्यंतच्या उत्सर्जनातील सर्वाधिक क्षमतेची ५५.३ गिगाटन्स इतक्या उच्च पातळीवर उत्सर्जन अहवाल मुख्य निष्कर्ष चार प्रमुख हरितगृह वायू उत्सर्जक देश चीन अमेरिका युरोपियन युनियन भारत भारताबाबत निरीक्षणे कार्बन उत्सर्जनावर अंकुश ठेवण्यात आणि लक्ष्य साध्य करण्यात भारत सकारात्मक भारतातील दरडोई उत्सर्जन जी -२० देशांच्या गटात सर्वात कमी इलेक्ट्रिक वाहन विकासाच्या मार्गावर असलेल्या अग्रगण्य देशांपैकी भारत एक जागतिक पातळी निरीक्षणे जागतिक तापमान कमी करण्याचे उद्दिष्ट गाठण्यासाठी २०२० ते २०३० या काळात हरितगृह वायू उत्सर्जन दर वर्षी ७.६ टक्क्यांनी कमी करणे गरजेचे सर्वात मोठे योगदान ऊर्जा क्षेत्र आणि त्याचे जीवाश्म इंधन उत्सर्जन सर्व देशांकडून सहकार्य अपेक्षा जागतिक तापमान वाढ १.५ डिग्री सेल्सियसपेक्षा कमी ठेवण्याचे लक्ष्य साध्य करण्यासाठी, हरितगृह वायू उत्सर्जन ५ पटीने कमी करणे आवश्यक जागतिक तापमान वाढीचे परिणाम तापमान १.५ डिग्रीच्या पातळीवर पोहोचले तर प्रवाळ (coral reefs) ७०-९०% ने कमी होण्याची संभावना २१०० पर्यंत जग पूर्व-औद्योगिक पातळीपेक्षा ३.२ डिग्री ने अधिक उष्ण होण्याची चिन्हे उत्सर्जन गॅप अहवाल: मुख्य शिफारसी नैसर्गिक संसाधने आणि जीवनाचे संरक्षण करण्यासाठी, रोजगारासाठी प्रत्येक देशाकडे स्वत: च्या खास संधी उपलब्ध ऊर्जा क्षेत्राचे संपूर्ण डी-कार्बोनिझेशन (de-carbonization) करणे शक्य आणि आवश्यक नूतनीकरणयोग्य ऊर्जा वीजनिर्मितीमुळे उत्सर्जन कपात २०५० पर्यंत १२.१ गिगाटन्स करण्याचे लक्ष्य गाठणे शक्य वाहतुकीचे विद्युतीकरण केल्याने २०५० पर्यंत कार्बन उत्सर्जन ७२% पर्यंत कमी करण्यास मदत
10 महिन्यांपूर्वी
Current Affairs

मलेशियातील सुमात्रा गेंडे नामशेष

मलेशियातील सुमात्रा गेंडे नामशेष मलेशियातील शेवटचा जिवंत सुमात्रा गेंडा इमानचा बोर्निओ गेंडा अभयारण्यात मृत्यू कर्करोगाने मृत्यू यासह मलेशियामध्ये सुमात्रान गेंडा नामशेष २०१४ मध्ये मलेशियाच्या डॅनम व्हॅलीमधून इमानला पकडण्यात आले होते सुमात्रा गेंडा आणि लुप्तता सुमात्राईन गेंडा जगातील अस्तित्वात असलेल्या पाच गेंडा प्रजातींपैकी सर्वात लहान इमानच्या मृत्यूमुळे जगात फक्त ८० सुमात्रा गेंडे शिल्लक सर्व ८० गेंडे सध्या बोर्निओ आणि सुमात्रा बेटाच्या इंडोनेशियन भागात इंडोनेशियामध्ये त्यांच्या विलुप्त होण्यामागील मुख्य कारण म्हणजे शिकार आणि अधिवास नष्ट होणे इतर गेंडा प्रजाती ब्लॅक राइनोस व्हाइट गेंडा ग्रेटर ऑन-हॉर्नड (Greater on-horned) राइनो जावन (Javan) राईनो भारतातील सुमात्रा गेंडा भारतात १९ व्या शतकात आसाम, मणिपूर, नागालँड, त्रिपुरा आणि चितगावच्या डोंगराच्या काही भागात सुमात्रा गेंडा अस्तित्वात भारतातील शेवटच्या सुमात्राईन गेंड्याचा मृत्यू १९६७ मध्ये आता या प्रजाती भारतातून नामशेष आययूसीएन (IUCN) स्थिती इंटरनॅशनल युनियन ऑफ कॉन्झर्व्हेशन ऑफ नेचर (International Union of Conservation of Nature) रेड लिस्ट कडून सुमात्रायन गेंड्यांना 'गंभीर संकटात' विभागात समाविष्ट सुमात्राईन गेंडा बचाव एक आंतरराष्ट्रीय प्रकल्प प्रजाती वाचविण्याच्या विचाराधीन अंमलबजावणी करणाऱ्या संस्था नॅशनल जिओग्राफिक सोसायटी (National Geographic Society) ग्लोबल वाइल्डलाइफ कन्सर्वेशन (Global Wildlife Conservation) जागतिक वन्यजीव निधी (World Wildlife Fund) आययूसीएन कमिशन (IUCN Commission) इंटरनॅशनल गेंडा फाउंडेशन (International Rhino Foundation)
10 महिन्यांपूर्वी
Current Affairs

'Water 4 Change': भारत - नेदरलँड शहरी जल व्यवस्थापन प्रणाली

'Water 4 Change': भारत - नेदरलँड शहरी जल व्यवस्थापन प्रणाली केरळ सरकार अंतर्गत कार्यरत जलसंपदा विकास आणि व्यवस्थापन केंद्राकडून (Centre for Water Resources Development and Management - CWRDM) 'Water 4 Change' सुरू प्रकल्पांतर्गत नेदरलँडमधील ६ प्रमुख संस्थांकडून भारतीय शास्त्रज्ञांसह शहरी जल व्यवस्थापन यंत्रणेवर दीर्घकालीन संशोधन आणि क्षेत्रीय पातळीवर कार्यवाही ठळक मुद्दे पाण्याच्या समस्येवर तोडगा निघणारी शहरे सिमला कोझिकोडे भुज चर्चेसाठीचे विषय पर्यावरणशास्त्र जलविज्ञान अर्थशास्त्र सॅनिटरी अभियांत्रिकी शासन नगररचना सीडब्ल्यूआरडीएम (CWRDM) केरळ सरकारकडून राज्याच्या जल व्यवस्थापनात संशोधन आणि विकासाच्या गरजा भागविण्यासाठी स्थापना व्यवस्थापन कार्य क्षेत्रे पर्यावरणीय समस्या ड्रेनेजचे प्रश्न पाण्याचे गुणवत्ता व्यवस्थापन ओल्या जमीनी
10 महिन्यांपूर्वी
Current Affairs

छत्तीसगडचा चौथा व्याघ्र प्रकल्प: गुरु घासीदास राष्ट्रीय उद्यान

छत्तीसगडचा चौथा व्याघ्र प्रकल्प: गुरु घासीदास राष्ट्रीय उद्यान छत्तीसगड सरकारकडून घोषणा: कोटिया जिल्ह्यात चौथा व्याघ्र प्रकल्प म्हणून गुरु घासीदास राष्ट्रीय उद्यानाची उभारणी छत्तीसगड राज्य वन्यजीव मंडळाच्या ११ व्या मुख्यमंत्री भूपेश बघेल यांच्या अध्यक्षतेखालील बैठकीत निर्णय २०१४ मध्ये राष्ट्रीय वाघ संरक्षण प्राधिकरणाकडून (National Tiger Conservation Authority - NTCA) गुरु घासीदास राष्ट्रीय उद्यान व्याघ्र प्रकल्प म्हणून जाहीर करण्यास मान्यता संमेलनाची मुख्य वैशिष्ट्ये उद्देश छत्तीसगडमध्ये वाघांची संख्या वाढविणे सुरक्षा उपायांसाठी रेडिओ कॉलरिंग सिस्टम उपयोग बर्णावपारा अभयारण्य ते गुरु घासी दास राष्ट्रीय उद्यान आणि उदंती-सीतानादी व्याघ्र प्रकल्पात अधिक चित्त्यांचे पुनर्वसन यावर जोर देणे योजना आखणी वेचक मुद्दे संवर्धन कृती योजना मसुदा निर्मिती वन्य म्हशी (छत्तीसगडचा वन्य प्राणी) हिल मैना (छत्तीसगडचा राज्य पक्षी) गिधाड अचानकमार व्याघ्र प्रकल्प, गुरु घासीदास राष्ट्रीय उद्यान व सुरगुज्यातील मेनपाट येथे गिधाडांच्या किमान ५ प्रजातींचा आढळ कार्ये राज्यातील जंगलात वन्य प्राण्यांसाठी पाण्याचे स्त्रोत विकसित करणे जंगलातील खेड्यांमध्ये मोठ्या तलावाचे बांधकाम फळे आणि भाज्या विशेषत: नारवाली भाजीपाला लागवड बांबू व केळीचे रोपण अन्न आणि चारा यासाठी वन्य प्राण्यांना इकडे-तिकडे भटकावे लागणार नाही, असा निर्णय छत्तीसगडमध्ये व्याघ्र प्रकल्प राज्यात सध्या तीन व्याघ्र प्रकल्प अचानकमार व्याघ्र प्रकल्प (बिलासपूर) उदंती-सीतानादी व्याघ्र प्रकल्प (गरियाबंद) इंद्रावती व्याघ्र प्रकल्प (विजापूर) लेमरू हत्ती राखीव क्षेत्र बैठकीत लेमरू हत्ती राखीव तयार करण्याबाबत अधिसूचना अस्तित्वात येण्यासाठी खालील प्रदेशांचे विलीनीकरण कोरबा, कटघोरा, धरमजीगड कोरबा, रायगड आणि सुरगुजा जिल्ह्यातील सुरगुजा वन विभागातील वन विभाग क्षेत्राची एकूण नोंद सुमारे १९९५ चौरस किमी
10 महिन्यांपूर्वी
Current Affairs

उत्तर प्रदेशमध्ये 'इटावा लायन सफारी' चे उद्घाटन

उत्तर प्रदेशमध्ये 'इटावा लायन सफारी' चे उद्घाटन इटावा लायन सफारीची औपचारिक ओळख 'इटावा सफारी पार्क' म्हणून २४ नोव्हेंबर २०१९ रोजी उत्तर प्रदेशात सार्वजनिक ठिकाणी खुले उत्तर प्रदेशातील इटावा येथे हे ड्राईव्ह थ्रू सफारी पार्क ३५० हेक्टर (८६० एकर) क्षेत्रासह आशियातील सर्वात मोठया सफारी पार्क्स पैकी एक इटावा लायन सफारी बद्दल पार्श्वभूमी तत्कालीन मुख्यमंत्री मुलायमसिंह यादव यांची २००० मध्ये कल्पना २०१३: केंद्र सरकारकडून सिंह प्रजनन केंद्र आणि सिंह सफारी स्थापन करण्याची परवानगी २०१४: सिंहांची पहिली जोडी सफारीत किमान १८ सिंह आवारात सध्या अस्तित्वात प्रकल्पाची जबाबदारी सोपविण्यात आलेल्या वन्यजीव अधिकाऱ्यांची प्रेरणा घेण्यासाठी इंग्लंडच्या लाँगलीट सफारी पार्कला (Longleat Safari Park) भेट उद्देश मुले तसेच तरुणांसाठी शैक्षणिक पर्यटन स्थळ म्हणून विकसित सफारी पर्यटकांना आकर्षित करून इटावाला देशातील एक प्रमुख पर्यटन केंद्र बनवेल अशी अपेक्षा वर्गीकरण एकाधिक सफारी पार्क, एशियाटिक लायन ब्रीडिंग सेंटर आणि व्हिजिटर फॅसिलिटेशन सेंटर (Multiple Safari Park, Asiatic Lion Breeding Centre & Visitor Facilitation Centre) नावाने अधिकृत वर्गीकरण सिंह प्रजनन केंद्र असण्याबरोबरच ही सुविधा रुग्णालय, कर्मचारी निवास स्थाने पाण्याची सोय व वीज पुरवठा यांनी सुसज्ज असून प्रशिक्षित कर्मचार्‍यांकडून व्यवस्था पाहणी एकाधिक सफारी सफारी वैविध्यता सिंह सफारी हरणांची सफारी हत्तीची सफारी अस्वल सफारी बिबट्या सफारी इतर पार्कमध्ये ४ डी थिएटर अभ्यागतांना वन्यजीवनासह वास्तविक जवळचे स्थान
10 महिन्यांपूर्वी
Current Affairs

'वर्ल्ड एनर्जी आउटलुक', आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा एजन्सीकडून जाहीर

'वर्ल्ड एनर्जी आउटलुक', आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा एजन्सीकडून जाहीर पॅरिसस्थित आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा एजन्सीकडून 'वर्ल्ड एनर्जी आउटलुक' वरील अहवाल प्रसिद्ध एजन्सी निरीक्षणे २०४० पर्यंत जगात स्थापित सौर उर्जा ३१४२ GW ने वाढेल सध्या जगात ४९५ GW सौर उर्जा वापर अहवालाची ठळक वैशिष्ट्ये २०२५ नंतर तेलाची मागणी कमी होऊन इलेक्ट्रिक वाहनांकडे जगाचा कल अमेरिकेकडून येणार्‍या ८५% वाढीसह पुढील दशकात तेलाची मागणी वाढतच जाईल गॅस आणि नूतनीकरणयोग्य स्त्रोतांमुळे आफ्रिकन राज्यांमध्ये भविष्यातील ऊर्जेला गती या देशांमध्ये कोळशाच्या मागणीत अजूनही वाढ सध्या जगात ऊर्जा मागणी दरात दरवर्षी २% ने वाढ IEA (International Energy Agency) आर्थिक सहकार आणि विकास संस्था (Organization for Economic Co-operation and Development - OECD ) ची एक आंतर-सरकारी संस्था 'जागतिक आर्थिक दृष्टीकोन' हे एजन्सीचे प्रमुख प्रकाशन
10 महिन्यांपूर्वी
Current Affairs

दार्जिलिंग 'ग्रीन टी आणि व्हाईट टी' ला GI Tag

दार्जिलिंग 'ग्रीन टी आणि व्हाईट टी' ला GI Tag 'वस्तूंचे भौगोलिक संकेत (नोंदणी व संरक्षण) कायदा, १९९९' अंतर्गत दार्जिलिंगच्या दोन चहा वाणांची नोंद  ग्रीन टी आणि व्हाइट टी चा समावेश दार्जिलिंग चहा  एकूण चहा निर्मिती: ८५ लाख किलो ग्रीन टी निर्मिती: १० लाख किलो व्हाईट टी निर्मिती: १ लाख किलो ग्रीन टी प्रक्रिया: त्याच चहाच्या पानांपासून उगम: चीनमध्ये तरी संपूर्ण आशियामध्ये विस्तार मुरविणे आणि ऑक्सिडेशन प्रक्रियेस सामोरे नाही व्हाइट टी व्हाइट टी ची सर्वात नाजूक प्रकार म्हणून ओळख कमीत कमी प्रक्रियेने निर्मिती पानांची कापणी पाने पूर्णपणे उघडण्यापूर्वीच जीआय टॅग (GI - Geographical Indication Tag) विषयी थोडक्यात ऐतिहासिक पार्श्वभूमी GI Tag ची व्याख्या: WTO च्या बौद्धिक मालमत्ता हक्कांच्या व्यापाराशी संबंधित बाबी (Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights - TRIPS) कराराद्वारे निश्चित WTO चा सदस्य म्हणून भारताची TRIPS करारावर सही भारतातील कायदा: जीआय ऑफ गुड्स कायदा (GI of Goods act) २००९ लागू वापर: एखाद्या उत्पादनाचे भौगोलिकदृष्ट्या मूळ स्थान दर्शविण्यासाठी फायदे आणि महत्व संबंधित उत्पादनाच्या दर्जाचे मापदंड निश्चित उत्पादन वाढविण्यात मदत टॅग धारकांना समान संरक्षण आणि अधिकार प्रदान आंतरराष्ट्रीय बाजारात एक ओळख निर्माण करण्यास मदत ज्यांचे उत्पादन लागू असलेल्या मानकांशी विसंगत आहेत अशा त्रयस्त पक्षाद्वारे वापरावर निर्बंध लादण्याचा अधिकार देशात सर्वप्रथम GI Tag धारित उत्पादन 'दार्जिलिंग चहा': २००४ साली
10 महिन्यांपूर्वी

अधिक पुढील पेज वर...