दार्जिलिंग 'ग्रीन टी आणि व्हाईट टी' ला GI Tag

दार्जिलिंग 'ग्रीन टी आणि व्हाईट टी' ला GI Tag

• 'वस्तूंचे भौगोलिक संकेत (नोंदणी व संरक्षण) कायदा, १९९९' अंतर्गत दार्जिलिंगच्या दोन चहा वाणांची नोंद

•  ग्रीन टी आणि व्हाइट टी चा समावेश

दार्जिलिंग चहा 

• एकूण चहा निर्मिती: ८५ लाख किलो

• ग्रीन टी निर्मिती: १० लाख किलो

• व्हाईट टी निर्मिती: १ लाख किलो

ग्रीन टी

• प्रक्रिया: त्याच चहाच्या पानांपासून

• उगम: चीनमध्ये तरी संपूर्ण आशियामध्ये विस्तार

• मुरविणे आणि ऑक्सिडेशन प्रक्रियेस सामोरे नाही

व्हाइट टी

• व्हाइट टी ची सर्वात नाजूक प्रकार म्हणून ओळख

• कमीत कमी प्रक्रियेने निर्मिती

• पानांची कापणी पाने पूर्णपणे उघडण्यापूर्वीच

जीआय टॅग (GI - Geographical Indication Tag) विषयी थोडक्यात

ऐतिहासिक पार्श्वभूमी

• GI Tag ची व्याख्या: WTO च्या बौद्धिक मालमत्ता हक्कांच्या व्यापाराशी संबंधित बाबी (Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights - TRIPS) कराराद्वारे निश्चित

• WTO चा सदस्य म्हणून भारताची TRIPS करारावर सही

• भारतातील कायदा: जीआय ऑफ गुड्स कायदा (GI of Goods act) २००९ लागू

• वापर: एखाद्या उत्पादनाचे भौगोलिकदृष्ट्या मूळ स्थान दर्शविण्यासाठी

फायदे आणि महत्व

• संबंधित उत्पादनाच्या दर्जाचे मापदंड निश्चित

• उत्पादन वाढविण्यात मदत

• टॅग धारकांना समान संरक्षण आणि अधिकार प्रदान

• आंतरराष्ट्रीय बाजारात एक ओळख निर्माण करण्यास मदत

• ज्यांचे उत्पादन लागू असलेल्या मानकांशी विसंगत आहेत अशा त्रयस्त पक्षाद्वारे वापरावर निर्बंध लादण्याचा अधिकार

देशात सर्वप्रथम GI Tag धारित उत्पादन

• 'दार्जिलिंग चहा': २००४ साली