राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ - Paper 2


परिच्छेद (प्रश्न क्रमांक 41 ते 45) :
             जगात स्वतंत्र बुद्धी फार थोडी असते. सनातनी लोक दहा हजार वर्षांपूर्वीच्या ऋषींचे गुलाम होतात. तर नवीन लोक पाश्चिमात्य पंडितांचे गुलाम होतात ! परंतु भारतीय संस्कृती स्वतंत्र दिवा लावावयास सांगत आहे. तुमच्या देशाच्या स्थितीचा विचार करा, परंपरेचा विचार करा. आजूबाजूच्या देशांचाही विचार करा, आणि स्वतःच्या समाजाला काय हितकर ते बघा.
              बुद्धिवादी मनुष्य निर्भय असतो. तो कोणाचे तुणतुणे वाजवीत बसणार नाही. तो आपल्या विशंकतेने पुढे पाऊल टाकील. जुने लोक कलियुग, कलियुग म्हणतात. नवीन लोक यंत्रयुग, यंत्रयुग म्हणतात. गांधी म्हणतील, “मी माझे युग निर्माण करीन. मी चरख्याचे युग आणीन. ग्रामोद्योगाचे युग आणीन.” बुद्धिमान मनुष्य री ओढीत बसणार नाही. तो स्वत:च्या विचारांचे युग आपल्या भोवती निर्माण करू पाहतो.
                  सत्याची तहान या सत्यकामाच्या भूमीत आज उत्पन्न झाली आहे की नाही ? मानवजातीने जे जे उद्योग सुरु केले आहेत, जे जे विचार प्रांत उत्पन्न केले आहेत, त्या सर्व ठिकाणी आपण गेले पाहिजे. यंत्रशास्त्र, वास्तुशास्त्र, शिल्पशास्त्र, शिक्षणशास्त्र, साहित्य, कला, रसायन, व्यायाम, क्रीडांगणे, समाजशास्त्र, अर्थशास्त्र, मानसशास्त्र या सर्व सत्याच्या साक्षात्कारांच्या क्षेत्रात न थकता, न दमता पुढे घुसणारे लोक भारतीय संस्कृतीच्या उपासकांत निर्माण झाले पाहिजे. प्रयोग केले पाहिजेत. हीच परमेश्वराची पूजा. देवाने दिलेले वाढविणे म्हणजेच त्याची पूजा. परमेश्वराने दिलेल्या बुद्धीचा विकास करणे म्हणजेच खरा धर्म.
                  त्या त्या काळातील प्रश्न त्या त्या विचारवंतांना सोडवावयाचे असतात. अर्वाचीन बुद्धीसमोर अर्वाचीन प्रश्न आहेत. भारतीय संस्कृतीत ही हिम्मत नाही का ? जगातील राष्ट्रांच्या मांडीला मांडी लावून बसण्याचा हक्क वेद घोकून मिळणार नाही, पूर्वजांची स्तुतिस्तोत्रे गाऊन मिळणार नाही. नवीन प्रश्नांस आपण हात घातला पाहिजे. प्रयोगालये म्हणजे होमशाळा काढल्या पाहिजेत. होऊ देत सुरु प्रयोग-सत्य-देवाचे सर्वांगीण स्वरूप समजून घेण्याचे प्रयोग.
                  आता कोठेही अड़ता कामा नये. आपले घोडे सर्वत्र दौडत जाऊ देत. ग्रामसंघटन, खादीशास्त्र, समाजशास्त्र, नवनीतिवाद, कोणतेही क्षेत्र असो, त्याविषयात आपण घुसू व नवीन ज्ञान निर्मू. ठिकठिकाणी संग्रहालये, प्रयोगालये, ग्रंथालये स्थापू, बौद्धिक व वैचारिक सहकार्य मिळवू. ज्ञान ही सहकार्याची वस्तू आहे. पूर्वीच्या शेकडो विचारांच्या खांद्यावर नवीन विचार उभा राहत असतो. गांधी टिळकांच्या कल्पनांचा विकास करतील. जवाहरलाल गांधींना पुढे नेतील. ज्ञानाच्या प्रत्येक प्रांतात अशी स्थिती आहे. तेथे अहंकार नाही, नम्र व निष्ठापूर्वक, ज्ञानेश्वराची पूजा आहे.

              निर्मळ विचार व शुद्ध दृष्टी यांची आज नितांत आवश्यकता आहे. येथे अधीरता नको, उताविळी नको, स्वार्थ नको, आळस नको. निर्मळता हवी असेल तर खोल अभ्यासाची आवश्यकता आहे. प्रयत्न व कष्ट यांची जरूर आहे. समाजाबद्दल प्रेम व कळकळ यांची जरूर आहे. समाजाला सुखी कसे करता येईल, ही तळमळ लागली म्हणजे मग तुम्ही विचार करू लागाल मग जो विचार स्फुरेल त्याचा आचार सुरु होईल, आणि या विचाराला व आचाराला 'युगधर्म' असे नाव दिले जाईल.

सविस्तर वाचा...

41. 

खाली दिलेल्या दोन विधानांपैकी कोणते अयोग्य आहे/आहेत ? 

अ. सामाजिक हित म्हणजेच वैयक्तिक हित.

ब. ज्याची इतर री ओढतात तो बुद्धीवादी.

42. 

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ? 

अ. जगात अनुकरण करणारे न करणा-यांपेक्षा अधिक. 

ब. भारतीय संस्कृती म्हणजे वेद घोकणे, पूर्वजांची स्तुतीसुमने गाणे.

43. 

खाली दिलेल्या दोन विधानांपैकी कोणते अयोग्य आहे ? 

अ. युगधर्म गाठावयाचा असेल तर परंपरांचा विचार करण्याची गरज नाही. 

ब. बुद्धीवादी मनुष्य कोणाचीही स्तुती करीत नाही. 

44. 

पुढे दिलेल्या दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ? 

अ. देवाने दिलेल्या बुद्धीचा विकास म्हणजेच युगधर्म.

ब. ज्ञान केवळ सहकार्यानेच मिळते. 

45. 

उता-याला शीर्षक द्या.

Passage (Questions number 46 to 50) :
           Two musicians dwelling in one house gave lessons to pupils on the piano, and the man next door, who objected to his peace being disturbed in this way, took his revenge by banging on tin cans, and otherwise making things unpleasant for the musicians. I do not know what the law said on the subject. It may be admitted that the annoyances were equal in effect, but they were not the same in motive. In the one case, the motive was the reasonable one of earning an honest living; there was no deliberate intention of being offensive to the neighbours. In the other case, the motive was admittedly to make a demonstration against the neighbours. What is to be done in such circumstances ? It is not an offence to play the piano in one's own house even for a living. On the other hand, it is hard, especially if you don't like music, or perhaps even more if you do, to hear the scales going on, on the piano next door, all day.
           The question of motive does not seem to be relevant. If my neighbour makes noises which render my life intolerable, it is no answer to say that he makes them for a living and without intending to destroy my peace. He does destroy my peace and it is no comfort to be assured that he does not mean to. Hazlitt insisted that a man may play the trombone in his own house all day if he took reasonable measures to limit the annoyance to his neighbours; but Hazlitt has probably never lived beside a trombone. I find my argument is leading me to the side of the tin can gentleman, and I don't want it to do that, for my sympathies are with the musicians. And yet -
             Well, let us avoid a definite conclusion altogether and leave the incident to make us generally a little more sensitive about the feelings of our neighbours. They cannot expect us never to play the piano; but the amenities of neighbourliness require that we should mutually avoid being a nuisance to each other as much as we can.

सविस्तर वाचा...

46. 

Fill the blank space with the best among the given options : 

The probability is strong that the musicians ____________ .

47. 

Fill the blank space with the best among the given options : 

"... or perhaps even more if you do ..." in the last sentence of the first paragraph suggests that _____________ .

48. 

Which of the following statements is supported by the passage ?

49. 

Fill the blank space with the best among the given options :

The writer is suggesting that __________ .

50. 

Fill the blank space with the best among the given alternatives : 

"It is no comfort to be assured that he does not mean to" can be re-written as _________.

51. 

Each play kit is packed in a separate box and these small boxes are again packed in the transport boxes. How many transport boxes of play kits will fit into the cargo area of the lorry?

Fact 1 - Each transport box is cubical in shape and one of its sides is 50 centimetres in length. 

Fact 2 - Cargo area of the lorry is thirty square metres.

Select the appropriate option that describes the role of facts 1 and 2 with respect to answering the question asked.

52. 

Study the diagram given below and understand the operations done by operators given in small boxes. On the basis of that encoded meaning select the appropriate option to replace the question mark. 

53. 

A person wants to offer lotus flowers to three temples that were around the pond. As he was about to pluck the flowers he heard a voice of the pond deity. She announced following conditions for plucking flowers. “Before going to each temple you should wash all the flowers that you have in the pond. Remember that when you wash flowers in this pond their quantity is doubled. You should offer equal number of flowers to each deity without wasting any flower. There should not be any flower left with you when you leave the last temple. You are allowed to pluck flowers only once.”

Select the minimum number of flowers the person should pluck to begin with and the minimum number flowers that he offers to each deity.

54. 

Statements :

All teachers are doctors. 

All doctors are engineers.

All engineers are students.

If all above statements are true then which of the following conclusions is/are true ?

Cortclusions :

I. Some students are teachers,

II. All doctors are students,

III. Some engineers are teachers.

IV. All doctors are teachers.

55. 

Ravi was born on Monday 5th May, 1992. He goes for a movie on his every birthday. However, he does not go for movie if his birthday comes on Tuesday or Wednesday, How many times does he not go for a movie until his 10th birthday?

56. 

Ali is brother of Bala. Kallu is father of Ali. Damu is brother of Nila. Nila is daughter of Bala. Then select the option that indicates Damu's paternal uncle. 

57. 

Some code numbers are given in Column II for the words of Column I. After studying them choose the correct alternative for the word given. 

Than DECG = ?

58. 

Select the most logically appropriate image from the options given for the 5th place of the series.

59. 

Eli, Janu, Mila, Deu and Eku are friends and live in padas Ker, Ter, Ner, Ser and Mer, but not necessarily in that order. Each one lives in a different pada. Janu and Mila are not from Ter. Janu and Eku are not from Ker and Ner. Eli and Mila are not from Ner, Ser and Mer, Deu and Eku are not from Ter and Mer. Select false statement from options given 

60. 

On planet K, a day as a unit consists of 36 hours and each hour is divided into 120 minutes. For persons on this planet the degrees around a point are 720 instead of 360 that are noted on the earth. The dial of their clock shows 36 hours, Select the number that indicates the number of degrees between the hour and minute hands of K-planet clock when time is 9:48.

आता मिळवा सर्व जाहिराती Telegram Channel वर (अगदी मोफत) - येथे क्लिक करा

Maha NMK Here You will get the list of all district from Maharashtra. You Can Select Any Disctrict From The List And Get Latest Recruitment News For The District. Keep Visiting MahaNMK Daily For The Latest Recruitment new and Free Job Alert 2018